نگاهی به برجسته ترین فعالین مدعی اصلاحات و نوع ارتباطشان با دولتها و رسانه های غربی

بررسی موضع و شکل رابطه دولت‎های غربی با جریانات اصلاح‎طلب، گویای آن‎ست که این دولت‎ها همواره دوگونه موضع‎گیری متفاوت را در قبال جریانات اصلاحی کشور از خود نشان داده‎اند. جریاناتی که رویکردی ضدملی را در سرلوحه اقدامات‎شان قرار داده‎اند و همواره مورد حمایت و تایید دولت‎هایی نظیر انگلیس و آمریکا بوده‎اند، حال آن‎که جریانات اصلاحی که رویکردی ملی را در دستور کارشان داشته‎اند و شاه بیت اقدامات خود را کوتاه کردن دست اجنبی از منافع ملت قرار داده‎اند، همواره مورد لعن و نفرین دولت‎های غربی بوده‎اند. این شاخص به خوبی روایت‎کننده جنس جریانات مدعی اصلاح‎طلبی‎ست. با نگاه به عملکرد برخی از برجسته‎ترین فعالین جریان مدعی اصلاح‎طلبی در دوران دوم خرداد و نوع رابطه آن‎ها با دولت‎ها و رسانه‎های غربی، واکاوی جنس این جریان برای جویندگان حقیقت کار دشواری نخواهد بود:



عبدالکریم سروش: عبدالکریم سروش در ۲۵ آذر ۱۳۲۴ در تهران به دنیا آمد. تحصیلات متوسطه خود را در دبیرستان علوی گذراند. او سپس در دانشگاه تهران به تحصیل در رشته داروسازی پرداخت. در اوایل دهه ۵۰ شمسی عازم لندن شد و همراه با ادامه تحصیل در رشته شیمی تجزیه، به مطالعه فلسفه غرب روی آورد و به نمایندگی از دکتر بهشتی به فعالیت در مراکز اسلامی شیعیان در لندن پرداخت. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، سعی بسیار کرد که به نقد مارکسیسم بپردازد. تأثیرات آشکار سروش از فلسفه علم و فلسفه سیاسی کارل پوپر، سبب ‎شد او به‎عنوان یکی از منتقدان مسلمان مارکسیسم در ایران پس از ۱۳۵۷، جلوه‎ کند. پس از انقلاب فرهنگی و تعطیلی دانشگاه‎ها با معرفی دکتر بهشتی و تأیید امام به عضویت در ستاد انقلاب فرهنگی درآمد و تا سال ۱۳۶۲ که این ستاد منحل شد عضو آن ماند. سروش معتقد بود انقلاب‎ها به اراده و اختیار نیستند و از همین‎رو، انقلاب نمی‎توان کرد، بلکه انقلاب می‎شود. سخنان او باعث شد که نشریه دانشگاه انقلاب و برخی دانشجویان مسلمان و معتقد از «علم انسانی - اسلامی» به دفاع برخاستند. در دهه ۷۰ او با مشاهده آن‎که در میان توده و بسیاری از نخبگان ملت ایران جایگاه چندانی ندارد، به آمریکا مهاجرت کرد. و به تدریس اسلام و اندیشه سیاسی در «دانشگاه جورج تاون» آمریکا مشغول شد. عبدالکریم سروش همواره کوشیده است تا به عقیده خود، تأویلی جدید از اسلام را ارائه کند. دیدگاه‎های او همواره مخالفت‎های فراوانی را برانگیخته است. در سال ۲۰۰۹، مجله فارین پالیسی وی را هفتمین روشنفکر مردمی جهان معرفی کرد! در جریان حوادث پس از انتخابات ریاست جمهوری ایران سال ۱۳۸۸ او به انتقاد شدید از جمهوری اسلامی پرداخت و به‎عنوان یکی از اصلاح‎طلبان به تعریف و تمجید از اقدامات براندازانه جریان فتنه پرداخت. بی‎بی‎سی در گزارشی وی را مناقشه برانگیزترین روشنفکر دینی و یکی از تأثیرگذارترین متالهان شیعی نزدیک به سه دهه اخیر ایران و رهبر جریان روشنفکری اصلاح‎طلب ایران نام نهاده است.

حسین بشیریه: بشیریه در سال ۱۳۳۲ در همدان متولد شد. وی لیسانس خود را در رشته علوم سیاسی از دانشگاه تهران گرفت و سپس برای ادامه تحصیل به انگلستان رفت. در سال ۱۹۷۹ در رشته رفتارشناسی سیاسی از دانشگاه آسکس انگلستان فوق‎لیسانس دریافت کرد و در سال ۱۹۸۲ موفق به اخذ درجه دکترا در رشته تئوری سیاسی از دانشگاه لیورپول شد. وی استاد لیدرهای جریان اصلاحات به حساب می‎آید و افرادی همچون سعید حجاریان در محضر او شاگردی کرده‎اند، رفتارها و نظرات بسیاری از سران اصلاحات را باید در آرای و تفکرات حسین بشیریه جست‎وجو کرد. وی بیش از 25 جلد کتاب و صدها مقاله درحوزه علوم سیاسی، تاریخ معاصر و به‎خصوص جامعه‎شناسی سیاسی به چاپ رسانده است. بشیریه از سال 1383 در دانشگاه سیراکیوز ایالت نیویورک آمریکا که از مراجع پژوهشی سرویس‎های امنیتی آمریکاست، به‎عنوان پژوهشگر ارشد مشغول به‎کار بوده و اکنون نیز پس از بازنشستگی از دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران در سال 1387 مجددا به همان دانشگاه مراجعت کرده است.

عطاا... مهاجرانی: در دو مرداد ۱۳۳۳ در اراک متولد شد. تحصیلات عالی خود را در رشته تاریخ و در دانشگاه‎های شیراز، اصفهان و تهران پی گرفت. در نخستین مجلس پس از انقلاب اسلامی، نماینده مردم شیراز در مجلس بود. در زمان نخست‎وزیری میر حسین موسوی، معاون پارلمانی نخست‎وزیر بود که بعدا در زمان ریاست جمهوری هاشمی رفسنجانی، به‎عنوان معاون پارلمانی رییس‎جمهوری همکاری می‎کرد. وی وزیر فرهنگ و ارشاد دولت محمد خاتمی بود که مواضع و عملکرد او بارها با انتقاد شدید مردم، مراجع و حوزه‎های علمیه مواجه شد و سرانجام هم استعفا داد. او مدتی هم رییس مرکز گفت‎وگوی تمدن‎ها بود. مهاجرانی در مصاحبه‎ای، علت ورودش به عالم سیاست را خوردن شیر خر در کودکی بیان کرده بود! ماجرای ازدواج‎های متعدد، دائم و موقت وی یکی از حاشیه‎های پایان‎ناپذیر اوست. وی از چهره‎های تأثیرگذار در شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی است. عطاءالله مهاجرانی وزیر ارشاد دولت محمد‎خاتمی پس از خروج از کشور اهداف درونی خود را آشکار کرده و با زدن کلید «حضور علنی در شبکه بی‎بی‎سی انگلیس»، با مدیران این شبکه دست همکاری داده است.

فریبا داوودی مهاجر: عضو شورای سیاست‎گذاری سازمانی غیرقانونی، به نام تحکیم وحدت علامه بوده وی در سال 1380 پس از آشنایی با علی افشاری رییس ستاد دانشجویی سید محمد خاتمی، به‎طور جدی وارد برخی از جریان‎های سیاسی می‎شود. او در ابتدا آن‎چنان خود را مقید به حجاب و مبانی اسلام نشان می‎دهد که مورد انتقاد دوستان خود قرار می‎گیرد. داوودی مهاجر و هم‎مسلکان وی پس از آن‎که در انتخابات 1384، با اقبال مردمی مواجه نشدند با تغییر رویکرد سعی کردند چهره‎ای دیگر از خود نشان دهند، لذا با کلید زدن پروژه‎هایی با پوشش دموکراسی و حقوق بشر اهداف دوستان خارج‎نشین خود را دنبال می‎کردند. علی افشاری پس از آن‎که جلوی دوربین‎های تلویزیونی ایران به خیانت‎ها و گناهانش اعتراف کرد، با دختر مهاجر ازدواج کرد و سپس از ایران خارج شد. داوودی ارتباطش را با افشاری که به عنصری ضدانقلاب در خارج تبدیل شده و حتی همکاری‎هایش را با سازمان‎های جاسوسی و سنای آمریکا کتمان نمی‎کند ادامه داد و جریان امضا‎سازی و دروغ‎پراکنی علیه نظام را دنبال کرد. در دوران اصلاحات احکام فراوانی برای وی به‎عنوان مشاور صادر شده از جمله: وی هدف از گرفتن پست‎های مشاوره‎ای را این‎چنین بیان می‎کند: «تغییر قانون اساسی یک از اهداف من بوده و به همین دلیل وقتی که فعالیت می‎کردم به تغییر قانون اساسی اهتمام داشتم.» مشاور رییس‎جمهوری در مرکز مطالعات و تحقیقات استراتژیک ریاست جمهوری، مشاور وزیر علوم و مشاور وزیر ارشاد اسلامی و.... مهاجر پس از خروج از کشور، اقدامات گوناگونی را علیه ملت ایران انجام داد و تا بدان‎جا پیش‎رفت که در یک برنامه زنده تلویزیونی، با بی‎احترامی به حجاب اسلامی، اقدام به کشف حجاب کرد.

فاطمه حقیقت‎جو: حقیقت‎جو در سال 1347 در تهران متولد شد. دارای دکترای مشاوره و نایب رییس انجمن مشاوره ایران، ۱۰ سال سابقه در پست‎های امور تربیتی و مشاوره آموزش و پرورش، عضو انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه تربیت معلم تهران و دو دوره عضو شورای مرکزی اتحادیه انجمن‎های اسلامی دانشجویان (دفتر تحکیم وحدت) بوده است. حقیقت‎جو اولین نماینده مجلس ششم بود که استعفایش توسط اعضای این مجلس در تاریخ ۴ اسفند ۱۳۸۲ پذیرفته شد. او در سال ۱۳۸۰ در دادگاهی به ریاست سعید مرتضوی به 20 ماه زندان محکوم شد که در دادگاه تجدیدنظر به 17 ماه کاهش یافت. فاطمه حقیقت‎جو که شاگرد مکتب فریبا داوودی مهاجر است، پس از فرار به خارج از کشور، برای نشان دادن مخالفت خود با نظام اسلامی، ابتدا چادر را کنار گذاشت و سپس با کت و دامن در انظار عمومی ظاهر شد. حقیقت‎جو که از سال 2006 به آمریکا پناهنده شده در این مدت فعالیت‎های گسترده‎ای را بر علیه نظام جمهوری اسلامی انجام داده است.

نورالدین پیرمؤذن: از جمله نمایندگانی بود که صلاحیتش برای شرکت در انتخابات مجلس هشتم، مورد تأیید قرار نگرفت. وی نماینده اردبیل و سخنگوی فراکسیون اقلیت (اصلاح‎طلبان) مجلس هفتم بود که پس از رد صلاحیت در مصاحبه‎هایی که با رسانه‎های بیگانه انجام داد، برگزاری انتخابات در جمهوری اسلامی را مورد ‎انتقاد شدید قرار داد. پیرموذن در این مصاحبه‎ها صحبت‎های ناروایی را پیرامون جمهوری اسلامی بر زبان آورد، به‎گونه‎ای که پس از آن، توسط وزیر اطلاعات وقت ایران به خیانت متهم شد. پیرموذن به بهانه ادامه تحصیلاتش در رشته پزشکی به آمریکا رفت و حتی در هفته‎های اول حضور در آمریکا، در مصاحبه‎ای تلفنی با سیمای جمهوری اسلامی، قول بازگشت به ایران در اسرع وقت را داد. نورالدین پیرمؤذن در دوران نمایندگی خود در مجلس هفتم، در حرکتی غیرمعمول در میزگردی با عنوان «پشت‎پرده انتخابات» که در شبکه تلویزیونی صدای آمریکا برگزار شد، شرکت کرد!

رجبعلی مزروعی: رجبعلی مزروعی در ۱۵ مهر سال ۱۳۳۶ در روستای مارچین اصفهان متولد شد. در سال ۱۳۵۴ در رشته فیزیک دانشگاه اصفهان پذیرفته شد. وی در دهه ۵۰ شمسی همزمان با تحصیل در دانشگاه، به فعالیت‎های سیاسی روی آورد. با پیروزی انقلاب و بازگشایی دانشگاه‎ها به تحصیل ادامه داد و در بهمن سال ۱۳۵۸ دانش‎نامه کارشناسی فیزیک خود را دریافت کرد. مزروعی در مرداد ماه ۱۳۶۱ در وزارت نفت مشغول به‎کار شد و از سال ۱۳۶۳ به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی انتقال یافت. مزروعی از سال ۱۳۶۹ فعالیت‎های مطبوعاتی خود را به‎طور حرفه‎ای در روزنامه‎های سلام، صبح امروز، مشارکت، نوروز، یاس نو، اقبال، وقایع‎اتفاقیه و سرمایه ادامه داد. در مهرماه سال ۱۳۷۶ با تشکیل اولین مجمع عمومی انجمن صنفی روزنامه نگاران ایران، مزروعی به‎عنوان عضو هیأت مدیره انتخاب و با رأی اعضا به ریاست این نهاد منصوب شد که این انتخاب در سه دوره بعدی نیز تکرار و تاکنون نیز در این مسئولیت قرار دارد! پس از انتخابات دوم خرداد به نهاد ریاست جمهوری مأمور و به‎عنوان مشاور اقتصادی رییس جمهوری به کار ادامه داد تا این‎که در انتخابات مجلس ششم، به‎عنوان نماینده مردم اصفهان انتخاب شد. پس از رد صلاحیت او توسط شورای نگهبان برای حضور در انتخابات مجلس هفتم و اتمام کار مجلس ششم (در خرداد ماه سال ۱۳۸۳) به کار قبلی خود در وزارت نیرو بازگشت. وی در آذر ماه سال ۱۳۷۷ به‎عنوان عضو مؤسس جبهه مشارکت ایران اسلامی، در تشکیل این نهاد سیاسی نقش فعال داشته و پس از آن نیز به‎عنوان عضو شورای مرکزی و دفتر سیاسی جبهه مشارکت، به فعالیت پرداخت. رجبعلی مزروعی و پسر وی (حنیف) چند ماه پس از فتنه سال ۸۸، به‎طور مخفیانه از کشور خارج شدند و در بلژیک اقامت گزیدند.